Làm gì đây khi một ai đó không thích bạn

Tất cả chúng ta đều để tâm đến chuyện người khác nghĩ gì về mình. Đó không phải là yếu đuối — con người vốn là loài sống theo bầy. Nhà tâm lý Abraham Maslow từng chỉ ra rằng cảm giác được yêu thương và thuộc về một nơi nào đó là nền móng cần có, trước khi ta vươn tới những tầng cao hơn của sự trưởng thành và hiểu biết.

Ta cần người khác để tồn tại, từ lúc còn ẵm ngửa cho đến khi cắp sách đến trường rồi đi làm. Nhiều nghiên cứu cho thấy các mối quan hệ xã hội giúp người lớn tuổi sống lâu hơn và vui hơn. Chẳng phải ngẫu nhiên mà hình phạt nặng nhất con người nghĩ ra lại là biệt giam — bị cắt đứt khỏi mọi người.

Nghĩ rằng mình có thể phát huy hết tiềm năng mà không cần ai, đó là một ảo tưởng. Giữa lúc phải xoay xở cả gia đình lẫn công việc, ta cần có người để trò chuyện, để lắng nghe, và may mắn hơn nữa là có ai đó dám nói thẳng khi ta đang lảm nhảm những điều vô lý.

Chính vì nhu cầu kết nối ăn sâu như vậy, phản ứng của ta trước sự chối từ, lời chê bai hay câu nói mỉa mai có thể trải dài từ chạnh lòng thoáng qua cho đến đau nhói thật sự. Chấp nhận được rằng một người không ưa mình mà mình không phải quay ra ghét họ — đó là một kỹ năng, và kỹ năng thì học được. Cốt lõi nằm ở việc cân bằng giữa mong muốn được yêu quý và cái nhìn tỉnh táo về tình huống trước mắt.

Bốn câu hỏi để tự gỡ rối

1. Nhận ra lúc mình đang phòng thủ hoặc co mình lại.

Bước đầu tiên để xử lý một tình huống khó chịu là thấy được chính phản ứng của mình. Thay vì phớt lờ cảm xúc, hãy tập dừng lại ba bốn lần mỗi ngày và tự hỏi: “Lúc này mình đang cảm thấy gì?” Có phải nỗi lo đang chẹn ngang lồng ngực, cảm giác bị phản bội thắt lại nơi tim, cơn giận dồn lên vai gáy, hay sự bẽ bàng cồn cào trong bụng? Gọi tên được cảm giác trong cơ thể cần luyện tập, nhưng đó là bước để bạn giành lại quyền chọn xem mình sẽ làm gì tiếp theo, thay vì để cảm xúc cuốn đi.

2. Tự hỏi đâu mới là sự thật của tình huống.

Khi thấy mình đang thu mình hay dựng hàng rào phòng vệ, hãy hỏi: Người ta có thật sự muốn xúc phạm, phản bội, coi thường hay giễu cợt mình không? Bộ não luôn gồng lên để giữ ta an toàn, nên chỉ cần thoáng có nguy cơ bị “tổn thương xã hội”, nó lập tức dán nhãn tình huống là mối đe dọa. Đó không phải một quá trình logic. Vậy nên khi thấy nhói lên trước lời ai đó nói, hãy hỏi: “Câu đó nhằm mục đích gì? Họ có thật sự cố ý làm mình đau không?” Rất nhiều khi người ta chẳng hề ý thức được lời mình nói nặng nề đến đâu — một câu buột miệng của đồng nghiệp, một lời “góp ý cho vui” của người thân. Bạn sẽ nhẹ lòng hơn nhiều khi nhận ra họ không cố tình.

3. Nếu đã chắc là họ có ác ý, hãy xem họ nhắm vào con người bạn hay quan điểm của bạn.

Khi bộ não đánh hơi thấy đe dọa, ta thường phản ứng như thể cả con người mình đang bị công kích. Hãy hít một hơi thật sâu cho giãn bớt căng thẳng rồi tự hỏi: “Người này đang nói về ý kiến của mình, hay đang nói về mình như một con người?” Chưa chắc thì hít thêm một hơi nữa. Việc này kéo bạn về với hiện tại, không để đầu óc chạy lung tung vẽ ra đủ thứ kịch bản. Nếu được, hãy nhìn thẳng vào mắt họ. Rồi quay lại những câu hỏi ở mục 2 để phân định: đây là một đòn nhắm vào cá nhân cần được nói cho rõ, hay chỉ là một bất đồng quan điểm mà bạn hoàn toàn có thể sống chung.

4. Cuối cùng, nếu bạn tin rằng người đó thật sự không thích mình, hãy hỏi: chuyện đó có quan trọng không?

Sẽ có người quý bạn. Cũng sẽ có người không. Liệu đánh giá của người này có thật sự ảnh hưởng đến cuộc sống hay công việc của bạn? Nếu không, bạn có thể làm gì để buông bớt cái nhu cầu phải được họ yêu quý — hay thậm chí được họ tôn trọng? Và làm sao để giữ mình ở thế trung dung, đừng để bụng rồi quay ra ghét lại họ? Càng chấp nhận được người khác đúng như họ vốn là, không cố sửa họ, không đòi họ đổi ý, mà lắng nghe bằng sự kiên nhẫn và bao dung, thì bạn càng rảnh tay đi tiếp con đường của mình — bất kể ai đó có ưa bạn hay không. Theo tiến sĩ Charlotte Kasl, tác giả cuốn If the Buddha Dated, khi gỡ bỏ được lớp kiểm duyệt mà bạn tự áp lên chính mình, bạn mới chạm tới được tiềm năng cao nhất. Hãy bước ra khỏi mối bất hòa bằng cách tha thứ cho người chưa hiểu hết những gì bạn đóng góp, và tha thứ cho cả bản thân vì đã phản ứng trong sợ hãi hay giận dữ.

Nếu bạn đã làm tốt nhất trong khả năng của mình, thì việc thấp thỏm xem người ta có thích mình không chỉ là đang phung phí thứ tài nguyên quý giá bậc nhất: năng lượng của chính bạn.

————

Trích từ cuốn Outsmart Your Brain: How to Make Success Feel Easy của Marcia Reynolds

Nguồn

What To Do When Someone Doesn’t Like You

Questions to Ask Yourself When You Feel Hurt

Published on September 7, 2012 by Marcia Reynolds, Psy.D. in Wander Woman

PsychologyToday