5 giai đoạn của sự tiếc thương khi kết thúc một mối quan hệ

Chia tay, ở một mức độ nào đó, cũng là một kiểu mất mát. Và giống như khi ta mất đi một người thân, trái tim cần thời gian để tiễn biệt điều đã qua. Dưới đây là năm giai đoạn quen thuộc của nỗi tiếc thương — không phải để bạn “làm cho đúng thứ tự”, mà để bạn nhận ra: những gì mình đang trải qua là bình thường.

1. Phủ nhận

Ở giai đoạn này, cái điều khiển ta không phải cái đầu, mà là trái tim. Ta loay hoay tập hình dung một cuộc sống thiếu vắng người kia, nhưng thực lòng vẫn chưa tin nổi rằng chuyện đã kết thúc. Dù mọi dấu hiệu đều rõ ràng, ta vẫn cố nhặt nhạnh một tia hy vọng le lói nào đó, tự vẽ ra viễn cảnh quay lại.

Đây cũng là giai đoạn của những tin nhắn lúc nửa đêm — kiểu “anh ngủ chưa”, “em vẫn nghĩ về mình”, gửi đi trong lúc yếu lòng nhất rồi sáng ra lại thấy tiếc.

2. Tức giận

Cơn giận có thể bung ra theo trăm ngả. Giận người cũ (“Sao anh ta lại làm thế với mình?”, “Sao cô ấy ích kỷ đến vậy?”). Giận ông trời (“Mình đã làm gì sai mà phải chịu thế này?”). Giận cả những người, những chuyện dính dáng đến cuộc chia tay — giận người thứ ba, giận cái quãng anh ấy mất việc rồi “đổi tính”. Rồi giận luôn những người quen không chịu đứng về phía mình (“Sao tụi bạn vẫn chơi với anh ta được, sau tất cả những gì anh ta gây ra?”).

Đây là lúc ta thấy việc kể tội người cũ với bất cứ ai chịu nghe là một ý hay, hoặc muốn gõ vội một cái tin nhắn thật cay nghiệt bấm gửi cho hả dạ. Cảm giác thì thật, nhưng những hành động ấy thường chỉ khiến ta thấy trống rỗng hơn khi cơn giận nguội.

3. Mặc cả

Mặc cả thường đi kèm với phủ nhận. Đó là khi ta tìm mọi cách có thể để níu lại mối quan hệ — bằng thương lượng, bằng đe dọa, hay bằng một phép màu nào đó. Ta hứa mình sẽ thay đổi, sẽ đi trị liệu, hoặc nhắc người kia rằng ra đi là làm tổn thương con cái, gia đình hai bên, thậm chí cả con chó chung của cả hai.

Không chỉ mặc cả với người cũ, nhiều người còn mặc cả với ông trời: xin cho người ấy quay lại, đổi lấy lời hứa sẽ sống tử tế hơn. Cũng ở giai đoạn này, ta bỗng để tâm đến chuyện xem bói, rút bài, tin vào mọi lời phán về ngày tái hợp. Và ta huy động cả bạn bè, người thân đi “nói lý lẽ” giúp mình.

4. Chán nản, buồn rầu

Cũng như cơn giận, nỗi buồn có nhiều gương mặt. Là cảm giác mệt mỏi triền miên, chẳng muốn làm gì ngoài nằm dài trên giường. Là ngồi giữa mọi người mà lòng vẫn thấy mình ở một nơi khác. Là khóc rất nhiều, khó ngủ hoặc ngủ vùi cả ngày, chán ăn hoặc ăn cho quên, tìm đến rượu bia nhiều hơn.

Nặng nề nhất và bào mòn nhất là cảm giác tuyệt vọng — như thể mình sẽ chẳng bao giờ bước tiếp được, và phía trước sẽ không còn điều gì tốt đẹp nữa. Đây là giai đoạn khiến người ta kiệt sức nhất, nhưng cũng là dấu hiệu cho thấy trái tim đang thật sự đối diện với mất mát, thay vì lảng tránh nó.

5. Chấp nhận

Cuối cùng, ta cũng làm hòa được với mất mát. Sự chấp nhận hiếm khi đến trong một khoảnh khắc chớp nhoáng; nó thường tới rất chậm, từng chút một, xen lẫn cả những ngày ta trượt ngược về các giai đoạn trước. Chấp nhận không đồng nghĩa với an yên và hoa nở — gần như chắc chắn vẫn còn đó một nỗi buồn mỏng nhẹ.

Chấp nhận nghĩa là ta thôi níu kéo, buông mối quan hệ xuống, và từ từ đi tiếp cuộc sống của mình. Có những lúc bạn thấy như giai đoạn này sẽ chẳng bao giờ đến — và điều đó thường có nghĩa là bạn vẫn đang mắc kẹt đâu đó ở một chặng trước.

Hiểu được các giai đoạn tiếc thương giúp bạn nhìn trải nghiệm chia tay của mình một cách bình thường hơn — rằng bạn không “có vấn đề”, bạn chỉ đang buồn theo cách con người ta vẫn buồn. Điều quan trọng là đừng đặt cho mình một hạn chót, cũng đừng ép nỗi đau phải qua nhanh.

Tiếc thương giống như tiêu hóa vậy: bạn không thể thúc cho nó nhanh hơn. Nó cần thời gian, và điều duy nhất bạn làm được là kiên nhẫn đi qua nó. Nhưng hãy nhớ — cũng như mọi chuyện trên đời, rồi điều này cũng sẽ qua.

Nguồn

The 5 Stages of Grieving the End of a Relationship

A breakup is a kind of dying — here’s how we grieve.

Published on September 11, 2013 by Jennifer Kromberg, PsyD in Inside Out

PsychologyToday

Bài viết này là nội dung phát triển bản thân, không thay thế cho tư vấn hay điều trị của chuyên gia sức khoẻ tâm thần. Nếu bạn đang thấy quá sức chịu đựng, hãy tìm tới một chuyên gia tâm lý, hoặc nói với một người bạn tin tưởng.

Nếu bạn hoặc ai đó đang trong tình huống nguy hiểm tức thời, hãy gọi cấp cứu 115. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em: 111.