Một số nghiên cứu gần đây phát hiện thấy đàn ông cảm thấy tồi tệ về bản thân họ mà không nhận ra cảm xúc đó, khi người bạn đời của họ thành công hoặc xuất sắc trong lĩnh vực nào đó. Thậm chí còn tệ hơn nếu một người đàn ông thất bại hoặc thể hiện kém hơn đối tác của anh ấy trong cùng một nhiệm vụ hoặc mục tiêu thì lòng tự trọng của anh còn giảm đi nữa. Nhưng phụ nữ thì không cảm thấy tồi tệ về bản thân họ trong tình huống ngược lại.Đàn ông từng học cách định nghĩa về “đàn ông” và “sự thành công” trong nền văn hóa của chúng ta. Trong thực tế, những tác động của chúng tạo nên một vật báo hiệu với đàn ông: Một sự làm sáng tỏ về định nghĩa theo truyền thống về “đàn ông”; những giá trị và hành vi được định nghĩa là một người đàn ông thành công trong công việc, trong những mối quan hệ tình cảm và trong xã hội.

Tôi nghĩ rằng chúng ta đang trải nghiệm nhiều thứ hơn việc chỉ là những xung đột và những khác biệt giới thông thường. Những xung đột đó bắt nguồn từ sự xã hội hóa về bản sắc tâm lý của đàn ông, và nó đang sụp đổ khi đối mặt với những thay đổi xã hội và văn hóa quan trọng. Và chúng buộc đàn ông xác định lại điều gì dẫn đến những mối quan hệ tình cảm tích cực hoặc một cuộc sống thành công như một người đàn ông trong thế giới ngày nay.

Để giải thích, đầu tiên hãy xem xét về phát hiện ban đầu. Thông qua một loạt thực nghiệm, các nhà nghiên cứu ở Mĩ và Hà Lan phát hiện thấy khi bạn tình của một người đàn ông thành công trong một việc gì đó, thì anh ấy có thể cảm thấy tồi tệ hơn về bản thân anh. Nhưng anh ấy có thể không ý thức được (hoặc thừa nhận) sự giảm sút của lòng tự trọng của anh. Nghiên cứu phát hiện thấy đàn ông hạ thấp giá trị bản thân họ, trong vô thức, sau thành công của bạn đời họ. Thêm nữa, lòng tự trọng của đàn ông còn giảm nhiều sau khi họ được yêu cầu tưởng tượng một tình huống khi đối tác của họ thành công hoặc phát triển ở một việc nào đó mà bản thân họ từng thất bại trong việc đó.

Tác giả dẫn đầu của nghiên cứu, tiến sỹ Kate Ratliff (University of Florida) nói “…nghiên cứu này phát hiện ra bằng chứng cho thấy đàn ông tự động diễn giải về một thành công của bạn đời như thất bại của riêng họ, ngay cả khi họ không ở vào thế cạnh tranh trực tiếp”. Những phát hiện của nghiên cứu về những cặp đôi dị tính và miêu tả về cách thức nghiên cứu được tiến hành, được công bố trên Journal of Personality and Social Psychology và được tóm tắt trong American Psychological Association report.

Điều thú vị là, nghiên cứu phát hiện phụ nữ không cảm thấy bị sụt giảm lòng tự trọng trong tình huống ngược lại – khi họ nghĩ về một lần mà đối tác của họ thành công trong một việc gì đó mà họ từng không đạt được. Tôi hỏi các nhà nghiên cứu định nghĩa về “thành công” như thế nào, cũng như liệu những cảm xúc trong vô thức của người tham gia có được đánh giá chính xác bởi một bài kiểm tra trong phòng thực nghiệm hay không.

Không may là các nhà nghiên cứu đã không khám phá được những ý nghĩa của những phát hiện của họ. Họ có xu hướng bỏ qua hoặc xem nhẹ vai trò mạnh mẽ của những giá trị, những tham vọng và những phần thưởng bị quyết định bởi xã hội mà đàn ông tiếp thu, xem chúng như một phần trong định nghĩa về cái tôi của họ. Nhưng chúng có những ảnh hưởng sâu sắc lên tâm lý và hành vi của một người. Không ngạc nhiên, các nhà nghiên cứu đưa ra lời giải thích yếu ớt cho những phát hiện đó. Một là “đàn ông có thể không muốn thú nhận rằng họ cảm thấy tồi tệ về năng lực của họ khi bạn đời của họ thành công.” Và hai là “…đàn ông đơn giản là không nhận ra thành công hoặc thất bại của bạn đời tác động đến quan điểm tích cực của họ về cái tôi.”

Theo quan điểm của tôi, những phát hiện gần đây nêu bật rằng nhiều người đàn ông đang trải nghiệm một sự đánh mất cái neo liên quan đến bản sắc tâm lý của họ, mục đích và vị trí trong thế giới; một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Những người đàn ông đang bám vào những vị trí truyền thống của quyền lực trong xã hội, bao gồm cả những mối quan hệ tình cảm của họ, và những người định nghĩa giá trị bản thân của họ theo cách đó có thể cảm thấy bị đe dọa về việc đánh mất cái mà họ lúc nào cũng giả định là “đàn ông” và một cuộc sống thành công, ổn định bao gồm. Đó là, sự thống trị trong mối quan hệ của họ, và những thước đo vật chất của danh tiếng và thành công.

Đối với đàn ông, nó có thể cảm thấy như thể thế giới ổn định của một người đàn ông đang bị đe dọa, đặc biệt khi một người từng tiếp thu và có được lợi lạc từ việc làm theo hệ tư tưởng về bản sắc tâm lý đàn ông (bao gồm việc nắm giữ và sử dụng quyền lực cá nhân đối với những kết quả vật chất, địa vị cao và sự ghi nhận xã hội). Họ có thể cảm thấy không thể hiểu được (không thể tưởng tượng được) xã hội sẽ là thứ gì khác hơn là sự ổn định và ủng hộ quan điểm đàn ông là ai và vị trí an toàn của họ trong thế giới; và họ sẽ là những người hưởng lợi mãi mãi sự ổn định đó.

Nhưng thực tế là, nền văn hóa của chúng ta đang phát triển theo hướng phụ thuộc vào nhau, cộng tác và bình đẳng ở mọi mức độ lớn hơn, cùng với những sự dịch chuyển khỏi sự thống trị của lợi ích bản thân và hướng đến phục vụ xã hội lớn hơn. Định nghĩa truyền thống của quyền lực đàn ông và “đàn ông”, cùng với những nỗ lực duy trì những lợi ích thuộc về nó, có thể đang đứng trước sự đổ nát khi đương đầu với những sự thay đổi xã hội to lớn. Ví dụ như:

Định nghĩa về thành công là xu hướng hướng đến mong muốn ảnh hưởng lên một thứ gì đó lớn hơn lợi lạc cá nhân, hướng đến những cơ hội cho sự đổi mới, phát minh và cộng tác.

Những tín hiệu tích cực cho đàn ông

Hai nghiên cứu gần đây tôi đề cập cho thấy đàn ông có thể học hỏi và phát triển như thế nào từ những sự thay đổi đang xảy ra đó. Một nghiên cứu phát hiện thấy tầng lớp xã hội cao hơn – chịu những đánh giá truyền thống về “thành công”; mắc vào những giá trị và quyền lực của đàn ông truyền thống – có liên quan đến một sự gia tăng cảm giác về sự có quyền lực và tính yêu bản thân. Tuy nhiên, nghiên cứu tương tự phát hiện thấy những nỗ lực để thúc đẩy cảm giác bình đẳng với những người khác có một ảnh hưởng làm suy giảm tính tự yêu bản thân. Điều đó thật khích lệ vì nó liên kết với những nghiên cứu khác phát hiện thấy tính thấu cảm và từ bi là bẩm sinh.

Nghiên cứu khác phát hiện thấy đàn ông và phụ nữ mắc vào những xung đột về quyền lực trong mối quan hệ dài hạn của họ thực sự đang tìm kiếm sự yêu thương, hợp tác và kết nối nhiều hơn – chứ không phải đấu tranh vì sự thống trị hoặc kiểm soát. Cả đàn ông và phụ nữ tìm kiếm điều đó; họ muốn sự minh bạch lớn hơn. Khao khát về sự phụ thuộc lẫn nhau cũng mang tính bẩm sinh, cùng với tính thấu cảm và lòng từ bi. Nhưng đặc biệt là đàn ông đang nỗ lực/vật lộn với việc làm thế nào để bộc lộ đời sống nội tâm của họ với bạn đời theo những cách cho phép họ trưởng thành, phát triển, vượt ra khỏi những quan điểm lạc hậu về làm “người đàn ông” trong những mối quan hệ của họ.

Mọi khả năng cho sự “phát triển” lớn hơn có thể bị làm suy giảm bởi những giá trị bị quyết định bởi xã hội và những phần thưởng bên ngoài làm sai lạc chúng. Ý thức về cái tôi của chúng ta có thể được hình thành và bị xuyên tạc bởi chúng. Và khi đó chúng ta định nghĩa về bản thân một cách hạn hẹp, và theo những cách làm hạn chế ý thức về con người mà chúng ta có khả năng trở thành. Và điều đó đặc biệt nguy hại đối với đàn ông trong thế giới đang thay đổi ngày nay.

———–
Tóm lại, đàn ông cảm thấy đau khổ, bị đe dọa, bị sụt giảm lòng tự trọng trước thành công của bạn đời của họ vì những quan điểm hạn hẹp của họ về thế nào là “đàn ông” do tiếp thu từ quan điểm truyền thống của xã hội. Quan điểm lỗi thời của xã hội về “đàn ông” và “thành công” là người có địa vị, thống trị và nắm của cải. Nhưng những quan điểm về “đàn ông” và “thành công” đó đang bị sụp đổ trước những thay đổi về xã hội và văn hóa. Ví dụ như những thay đổi trong định nghĩa về “thành công”. Nhưng khi đàn ông trau dồi tính thấu cảm, từ bi, tính phụ thuộc lẫn nhau (những phẩm chất bẩm sinh của con người) thì nó sẽ cho phép họ vượt thoát khỏi những quan điểm lạc hậu về “thế nào là đàn ông” trong mối quan hệ với phụ nữ. Từ đó, cái tôi của họ sẽ không cảm thấy bị đe dọa trước sự thành công của bạn đời của họ.

Nguồn
Why Do Men Feel Bad When Their Romantic Partners Succeed?
Men struggle with changing views of manhood and success.
Published on September 29, 2013 by Douglas LaBier, Ph.D. in The New Resilience
PsychologyToday