Những học sinh phổ thông thường than phiền về những lớp học mà chúng tham gia. Khóa học của chúng phần lớn bị áp đặt lên chúng, và do đó chúng có ít sự lựa chọn về những môn học chúng học. Việc thiếu sự lựa chọn có thể loại bỏ động cơ học tập. Khi những học sinh đó bước vào đại học thì một chuyện thú vị xảy ra. Đột nhiên chúng có được gần như vô số lựa chọn. Chúng có thể chọn những khóa học theo ý muốn. Vào thời điểm đó thì số lượng các tùy chọn có thể làm chúng cảm thấy quá tải.

Vậy, nếu bạn được cho phép lựa chọn thứ bạn muốn làm hoặc nếu sự lựa chọn được áp đặt lên bạn thì nó có tốt hơn cho động cơ và kết quả học tập/làm việc của bạn?

Câu hỏi này được khám phá trong một bài báo trên tờ Journal of Experimental Social Psychology xuất bản năm 2013 bởi Erika Patall, Breana Sylvester và Cheon-woo Han. Họ cho rằng ảnh hưởng của sự lựa chọn lên động cơ và thành tích phụ thuộc vào năng lực của con người ở nhiệm vụ đó. Khi con người có một số sự tinh thông trong một nhiệm vụ thì khi đó họ có nhiều động lực hơn khi họ có thể lựa chọn công việc họ làm hơn là khi người khác áp đặt sự lựa chọn lên họ. Khi con người không phải là chuyên gia thì khi đó họ thực sự có động lực hành động nhất khi sự lựa chọn được đưa ra cho họ.

Trong một nghiên cứu, những người tham gia chơi một trò chơi chữ, ở đó họ phải tạo nên càng nhiều từ càng tốt từ những chữ cái được giao cho họ. Trước khi chơi, họ phải làm một bài test về khả năng ngôn ngữ và được phân ngẫu nhiên để nhận phản hồi rằng họ hoặc là nằm trong số những người đạt điểm cao nhất hoặc thấp nhất của bài test này. Phản hồi được thiết kế để khiến con người có cảm giác như thế nào về năng lực chơi những trò đó của họ so với những người bạn của họ.

Một số người tham gia được cho lựa chọn giữa việc chơi một trong hai trò (được gọi là Text Twist và Boggle), một lựa chọn giữa chơi những trò có độ khó trung bình, hoặc những trò có độ khó từ dễ, trung bình và rất khó, và một lựa chọn giữa chơi mỗi trò trong 2 phút hoặc chơi trong vòng 20 phút. Những người khác được phân để tham gia chơi trò có sự kết hợp những yếu tố đó.

Sau đó những người tham gia thông báo liệu họ nghĩ mình sẽ làm tốt ở những trò chơi đó và động cơ đạt được thành công của họ. Sau đó họ giải những câu đố. Sau khi hoàn thành các trò chơi, người tham gia được hỏi họ có động cơ mạnh như thế nào để hoàn thành những câu đố và họ thích chúng nhiều như thế nào.

Sự kiểm soát năng lực đã thành công. Những người nhận được phản hồi rằng họ đạt số điểm cao trong bài test về khả năng ngôn ngữ đã đánh giá bản thân họ là có nhiều năng lực ở những câu đố đó hơn những người được cho biết họ có số điểm kém.

Những người có thể tự lựa chọn đã có động cơ giải câu đố và thực hiện tốt hơn khi họ đánh giá bản thân là giỏi trong việc giải câu đố hơn những người xem bản thân là kém cỏi trong việc đó. Những người được áp đặt sự lựa chọn cho thấy kết quả ngược lại. Họ có động cơ lớn hơn và thực hiện tốt hơn khi họ cảm thấy mình tệ trong việc giải câu đố hơn là khi họ cảm thấy mình giỏi trong việc giải câu đố.

Kiểu mẫu này thực sự được phản ánh trong những sự đánh giá của mọi người về việc họ sẽ làm gì trong những tình huống thực của cuộc sống. Trong nghiên cứu khác, những người tham gia đã thực hiện một cuộc kháo sát sử dụng Mechanical Turk của Amazon, hỏi họ sẽ thích chọn một nhiệm vụ hơn hay là được giao nhiệm vụ trong một tình huống nơi làm việc mà họ biết rằng mình giỏi trong nhiệm vụ đó hoặc họ biết mình không giỏi trong nhiệm vụ đó. Những người tham gia cho biết họ thích lựa chọn nhiệm vụ của họ hơn khi nó là việc mà họ biết mình giỏi về nó hơn là khi nó là việc họ biết mình không giỏi.

Những phát hiện đó là quý giá cho bất kỳ ai đang làm quản lý một nhóm. Để làm tăng sự yêu thích của mọi người về những việc họ đang làm và động cơ tiếp tục làm việc của họ, thì điều quan trọng là làm cho phù hợp giữa sự tự do lựa chọn với năng lực mà họ tin là mình có. Những người xem bản thân họ là chuyên gia thì muốn tự lựa chọn, trong khi đó những người xem bản thân là chưa có kinh nghiệm thì thích được phân nhiệm vụ hơn.

Nguồn
When Is It Good To Choose?
It is best to choose the task you will perform when you have expertise.
Published on December 4, 2013 by Art Markman, Ph.D. in Ulterior Motives